Kính lạy giác linh Thầy,
Từ hôm hay tin Thầy lâm bịnh và tiếng nói yếu ớt của Thầy qua điện thoại làm con rất lo. Nhiều năm qua con cố gắng về thăm Thầy một lần nhưng ước vọng đơn sơ ấy đã không toại nguyện. Hơn hai mươi năm con xa Thầy, xa Tu viện, xa đồi núi thương yêu thưở nào. Mai này nếu được về thăm thì thầy đã ra đi biền biệt.
Trong giờ phút linh thiêng u buồn của của núi đồi Tu viện. Giờ phút đưa kim quan Thầy vào chốn an nghỉ sau cùng. Từ nơi xa xôi, con xin vọng về đảnh lễ giác linh Thầy với tất cả lòng biết ơn và nhớ thương của người học trò xa nước.

Hoa tại trung đình, nhân tại lâu
Phần hương độc tọa tự vong ưu
Chủ nhân dữ vật hồn vô cạnh
Hoa hướng quần phương xuất nhất đầu .
Huyền Quang

Nhìn tổng quát công trình nghiên tầm, khảo cứu các văn kiện, tài liệu cổ để tập thành các tác phẩm qua các bộ môn: Lịch Sử, Văn Hóa, Văn Học, Âm Nhạc, Triết học, Thiền học... của Tiến sĩ Sử gia Lê Mạnh Thát là một công trình liên lũy, lâu dài, qua nhiều thập niên. Đó là những yếu tố mà ít người có được, để lưu lại cho hậu thế những thành quả văn học đồ sộ và chuẩn xác trên dòng sử mệnh quê hương.

Pháp danh: Trừng Quang.
Xuất gia năm 16 tuổi với Hòa Thượng thượng Thanh hạ Quý thuộc môn phái Tổ đình Từ Hiếu, Huế.
Đã từng giảng dạy tạc các Đại học Vạn Hạnh (Sài Gòn); Đại học Columbia, Boston và New York, Hoa Kỳ; Đại học Amsterdam (Hà Lan); Đại học Sorbonne (Pháp).
Trường Đại học Long Island (New York) và Đại học Loyola (Chicago) đã trao tặng Văn bằng Tiến sĩ Nhân văn cho những hoạt động giáo dục, văn hóa và xã hội.

Kính bạch đức Thế Tôn! Như một đứa bé khát sữa được nút vú mẹ, như một kẻ bộ hành sắp bị cháy nắng trong sa mạc được hụp xuống giữa khe nước mát, con đã say sưa tìm lại dấu vết của đời Ngài qua các sách sử. Và từ bao năm tháng, con mân mê cái mộng cao xa là được ca ngợi đời Ngài trên mặt giấy.
Nhưng đời Ngài lộng lẫy thế kia, huyền diệu thế kia, nguy nga thế kia chỉ làm cho con ngây ngất say mê đứng nhìn, và càng nhìn con lại càng nhận thấy ý định của mình quá táo bạo trước nhiều nỗi khó khăn.

Nếu như có người hỏi tôi : ai là người mà bạn ngưỡng mộ nhất? . Tôi sẽ chẳng ngần ngại để trả lời đó là ba với mạ của tôi . Câu trả lời giống như một cô bé đang còn học lớp mẫu giáo có phải không ? . Đúng như thế mỗi khi tôi nhắc về hai đấng thân sinh ,thì tôi cứ muốn mình được bé bỏng trở lại trong những cảm xúc dạt dào của cả một thời tôi khôn lớn trên quê hương thương yêu , dưới mái nhà rộn rã tiếng cười thật đầm ấm bên ba mạ và các anh chị em của tôi . ...

Ta không biết ta đích thực là ai. Khi có ai xin ta cái hình, ta cố tìm một cái hình nào hồi ta còn trẻ và đẹp để đưa cho người đó và nói: “Đây là tôi”. Những cái hình xấu hơn hoặc già hơn thì ta cho rằng không phải ta.
Con nuôi mẹ
Trước giờ khai mạc khóa tu ở Hòa Lan ngày 28.4.2000, phóng viên nhật báo Trow đã phỏng vấn tôi. Câu hỏi như thế này: “Đã trên bảy mươi tuổi, Thầy còn muốn làm gì trước khi tịch?” Nếu đây là câu hỏi của một vị thiền sinh thì câu trả lời sẽ rất dễ dàng.

......Trời tháng 7 mưa ngâu. Những hạt mưa tí tách rơi. Như những nốt nhạc, nhẹ nhàng. Len lỏi vào một góc tâm hồn. Ánh đèn vàng tỏa sáng hào quang.Kinh cầu vọng lên cao,uy nghi và ấm áp,nhưng cũng đầy ắp nhớ thương! Em đứng đó,nép mình vào một góc,dấu mặt đi. Hình như em đang khóc. Đúng rồi! em đang khóc. Nước mắt em rơi rơi. Từng dòng.